Bố mẹ có quyền cưỡng ép con cái kết hôn?

Đề nghị luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest tư vấn cho tôi vấn đề sau:

Tôi đang gặp phải hoàn cảnh bế tắc không biết phải làm thế nào, nhờ Luật sư tư vấn giúp: Các chú, bác và bố mẹ của em ép em kết hôn với một anh cùng làng, nhà kinh tế khá giả, nhưng tôi không hề có tình cảm với anh ấy. Hiện tại, họ hàng em tỏ thái độ rất căng thẳng, đổi tôi ra khỏi nhà sẽ bị mọi người giám sát. Như vậy, việc cưỡng ép của các chú, bác và bố mẹ của em có coi là trái pháp luật không? Em phải làm thế nào để ngăn hành vi này của bố mẹ? (Phan Hoa - Thanh Hóa).

Luật gia Trần Thị Yến - Công ty Luật TNHH Everest - trả lời:

Chúng tôi trích dẫn một số quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 có liên quan  để chị tham khảo, như sau:

“Cưỡng ép kết hôn, ly hôn là việc đe dọa, uy hiếp tinh thần, hành hạ, ngược đãi, yêu sách của cải hoặc hành vi khác để buộc người khác phải kết hôn hoặc ly hôn trái với ý muốn của họ” (khoản 9 Điều 3).

“Cấm các hành vi sau đây:

... b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn” (điểm b khoản 2 Điều 5).

“Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan khác có thẩm quyền áp dụng biện pháp kịp thời ngăn chặn và xử lý người có hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình” (khoản 3 Điều 5).

Bộ luật hình sự năm 1999 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009 (BLHS) có quy định hành vi cưỡng ép kết hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ đến mức bị coi là tội phạm là trường hợp: “… cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm…” (Điều 146).

Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12.11.2013, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình: "Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: 1- Cưỡng ép người khác kết hôn, ly hôn, tảo hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần hoặc bằng thủ đoạn khác. 2- Cản trở người khác kết hôn, ly hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác" (Điều 55).

Căn cứ các thông tin mà chị cung cấp, bố mẹ chị đã có hành vi “cưỡng ép kết hôn”, vi phạm điều cấm của Luật Hôn nhân và Gia đình, pháp luật hành chính hoặc hình sự (nếu mức độ vi phạm là nghiêm trọng). Để ngăn chặn hành vi này, dưới góc độ pháp luật, chị có quyền yêu cầu Tòa án hoặc các cơ quan khác có thẩm quyền áp dụng các biện pháp kịp thời ngăn chặn và xử lý hành vi vi phạm pháp luật hôn nhân gia đình. Tuy nhiên, dưới góc độ tình cảm, chị nên giải thích cho bố mẹ hiểu, đồng thời thuyết phục bố mẹ nên tôn trọng quyết định của chị trong việc tìm hiểu và lựa chọn bạn đời cho mình, tránh hậu quả xấu.

Tư vấn pháp luật hôn nhân gia đình: “Bố mẹ có quyền cưỡng ép con cái kết hôn?” của công ty Luật TNHH Everest chỉ mang tính tham khảo. Chúng tôi không đảm bảo nội dung này có thể áp dụng cho mọi trường hợp. Đối với từng vụ việc cụ thể của mình, Quý vị có thể yêu cầu sự hỗ trợ của các luật sư, chuyên gia pháp luật của Công ty Luật TNHH Everest, Tổng đài tư vấn: 1900 6218.